چند نکته جالب در مقوله ی زبان شناسی

تاريخچه اعداد  

زماني كه بشر اوّليّه زبان را براي برقراري ارتباط ايجاد كرد، عددهاي يك تا ده از نخستين واژه هايي بودند كه انسان آن ها را وضع نمود و مبناي آن نيز انگشتان دست بود و با پيشرفت بشر نياز به عددهاي بالاتري از ده پيش آمد. براي اثبات قديمي بودن اعداد كافي است شباهت عدد «دو» را در چند زبان از خانواده ي زبان هاي هند و اروپايي بررسي كنيم.

فارسي           دو                فرانسه           deux            ايتاليايي          due

كُردي            دو                اسپانياي         dos              آلماني             zwei

پَشتو             دوي              پرتغالي           duas                                « تْسواي

لاتين             دي               انگيسي          two              سوئدي          ْdva

                                                                             روسي            dva

شبيه بودنِ عددها، نشان دهنده ي قدمت آن هاست و امروزه يكي از ملاك هاي خوب طبقه بندي زبان هاي هم خانواده بررسي اعداد در زبان هاست.

جالب است بدانيم در فرهنگ زبان انگليسي عددهاي (1-2-3-4-…) را عددهاي عربي

(Arabic numbers)  مي نامند. زيرا اين عددها در گذشته ي دور از عربي به نوشتار اروپاييان راه يافت و پيش از آن در اروپا به تقليد از تمدّن يونان اعداد را چنين مي نوشتند.

          I- II- III- IV- V- VI- VII- VIII- IX- X- XI- XII 

اعداد فعلي عربي را ابتدا هنديان اختراع كردند و سپس از راه ايران وارد عربي شد سپس وارد اروپا شد.

تهیه کننده :عبادنسب علی - خوزستان - هندیجان

به نمودار زير توجّه كنيد:

هندي كهن

 

فارسي

10    9    8    7    6    5    4    3    2    1

عربي

10    9    8    7    6    5     4    3    2    1

انگليسي

1    2    3    4    5    6    7    8    9    10

با دقت در نمودار درخواهيم يافت كه عددهاي 10- 9-7-3-2-1 بسيار به هم شبيه هستند.

عدد صفر از عربي به بسياري از زبان ها از جمله انگليسي وارد شده. در زبان انگليسي به صفر مي گويند. ZERO (زيرو)

ترتيب الفباي انگليسي شباهت زيادي با حساب جُمل (حروف ابجد) دارد ولي در طيّ زمان اين نظم در ساير حروف به رهم ريخته است.

( ابجد ABCD ...        كلمن  KLMN ....      قرشت QRST ...... )

تهیه کننده :عبادنسب علی - خوزستان - هندیجان

نام شناسي

با معني و ريشه ي چند نام در عربي آشنا شويد:

بغداد: كلمه اي فارسي و به معني « باغِ عدالت» است. امّا گروهي نيز مي گويند «بَغ» يعني خدا و بغداد يعني هديّه ي خدا.

گفته دوم به نظر درست تر مي نمايد. زيرا در ايران باستان نام هايي مانند بغستان (بيستون امروزي) و بغ پور ( فغفور چين) و بَغو (باكو در آذربايجان) وجود داشته است.

بابِل: باب + ايل، به معني دروازه ي خداوند.

سامرّاء: مُعتَصِم خليفه ي عبّاسي در سال 836 ميلادي دست به آباداني اين شهر زد و آن را «سُرَّ مَ رَأى» ناميد يعني «هر كه ديد شاد شد و آن را به پايتختي برگزيد». امّا مردمِ‌  ناراضي آن را « ساءَ مَن رأى» ناميدند. ساءَ يعني زشت شد، ناپسند داشت سامرّا: دگرگون شده آن عبارت است.

امارات متّحده عربي: در سال 1971 ميلادي با اتّحاد هفت امارات نشين عرب ابوظبي ، دوبي،‌شارجه، اُم القوين، فجيره، عَجْمان و رأس الخيمه كشور جديد امارات متّحده عربي ناميده شد.

آيا مي دانيد كه:

1-              شاهين، شيرين، سوسن و فيروز نام هاي ايراني هستند كه در كشورهاي عربي به كار مي روند.

2-              كشورهاي عربي عبارتند از:

عربستان سعودي، عراق، كويت، سوريه، لبنان، اردن، يمن، عمان، امارات متّحده عربي، قطر، بحرين، مصر، ليبي، الجزاير، تونس، مغرب، سودان، فلسطين اشغالي، موريتاني، جيبوتي.

3-      زبان عاميانه كشورهاي عربي با همديگر بسيار تفاوت دارد. امّا زبان نوشتاري و فصيح در همه جا يكسان است و اديبان عرب با زبان هاي عاميانه مبارزه مي كنند تا زبان فصيح رشد يابد.

4-              همه ساكنان كشورهاي عربي، عرب زبان نيستند.

مثلاً شمال و شرق عراق كُرد هستند.

در بخش هايي از سوريه هنوز سُرياني يعني زبان قديم سوريه رايج است. شمال شرقي سوريه نيز كُرد زبان هستند.

در كشور هاي عربي شمال آفريقا نيز هنوز زبانهاي محلّي به كار مي روند.

5-      همه بيست كشور عربي از نظر نژادي عرب نيستند. مثلاً زبان عراق پيش از اسلام فارسي بوده و يا مردم سوريه و لبنان و اردن و فلسطين به زبان سُرياني سخن مي گفتند.

در مصر زبان قِبْطي رايج بود. امّا  با آمدن اسلام زبانهاي محلي جاي خود را به عربي دادند.

در ايران نيز زبان فارسي در حال نابود شدن بود. امّا تنها با زبان عربي اختلاط يافت. بسياري معتقدند فردوسي با سرودن شاهنامه به زبان فارسي سَرِه زبان فارسي را زنده كرد. در شاهنامه فردوسي كه حدود شصت هزار بيت است تنها حدود هشتاد كلمه عربي وجود دارد. كه تشخيص آن  فقط توسط اهل فن ممكن است. زيرا اين كلمات مانند واژه «غم» شكل فارسي به خود گرفته اند. هدف فردوسي دشمني با زبان عربي نبود بلكه وي مي خواست زبان فارسي زنده بماند. اين بيت از اشعار او بيانگر اعتقادات او به اسلام است.

اگر نيك خواهي به هر دو سراي                        به نزد نبي و وصي گير جاي

باز گشت به صفحه ی اصلی

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم تیر ۱۳۸۹ساعت 17:46  توسط علی عبادی نسب - خوزستان - هندیجان  |